Thuis » Website over de Nadere Reformatie

Website over de Nadere Reformatie gestart

Op 20 oktober 2006 is de eerste fase van de website ‘Sleutel tot de Nadere Reformatie’ voor het publiek opengesteld. Deze website bundelt de kennis over de Nadere Reformatie en het gereformeerd Piëtisme in Nederland. Bij de start is er algemene informatie, een uitgebreide doorzoekbare bibliografie, het begin van een digitaal ‘Onderzoeksarchief Nadere Reformatie’ en informatie over de SSNR. De website is een initiatief van de Stichting Studie der Nadere Reformatie (SSNR). Het technische ontwerp en de realisatie zijn verzorgd door Novatrix, een studentenbedrijf voor webdesign. De Stichting Reformatica leverde advies.

De Nadere Reformatie en het gereformeerd Piëtisme staan al jaren volop in de belangstelling. Niet alleen bij personen of kerken die zich de erfgenamen voelen van de geestelijke erfenis van deze piëtistische stroming, maar ook bij tal van onderzoekers. Deze aandacht leidde in de afgelopen jaren tot vele publicaties en bijeenkomsten over dit fenomeen. De invalshoek kan zijn het leven of het werk van een bepaalde persoon die hiertoe wordt gerekend. Ook groeit de belangstelling voor het algemene verschijnsel en voor diverse thema's, zoals de opvattingen over opvoeding, zending, letterkunde, de joden of het chiliasme.

De kern van de nieuwe website is de bibliografie van alle publicaties over de Nadere Reformatie. Onderzoekers en belangstellenden kunnen zich hiermee goed op de literatuur oriënteren. Een belangrijke toevoeging is het ‘Onderzoeksarchief Nadere Reformatie’ waarmee een selectie van de literatuur compleet digitaal beschikbaar is.

 

De BPN als bibliografische toegang

In 2001 is een eerste poging gedaan om de talrijke publicaties over het gereformeerd Piëtisme bibliografisch te ontsluiten. Dit leidde tot de publicatie van de Bibliografie van het gereformeerde Piëtisme in Nederland tot circa 1800 (BPN). Van meet af aan was het de bedoeling om de Bibliografie ook digitaal beschikbaar te stellen. De BPN is nu als een doorzoekbare catalogus op de website te vinden en is de kern van de nieuwe website. De digitale bibliografie is met ruim 300 publicaties tot meer dan 1700 artikelen en boeken gegroeid. De in de BPN opgenomen publicaties zijn deels voorzien van een samenvatting. Door de extra indexen kan de gebruiker moeiteloos op verschillende manieren zoeken. Met behulp van de toegevoegde trefwoorden en rubrieken kunnen ook verwante publicaties worden gevonden. Zo kunnen in een handomdraai 31 publicaties worden opgehaald die aandacht schenken aan de bekende predikant en theoloog Alexander Comrie (1706-1774), die drie eeuwen geleden is geboren.

 

Onderzoeksarchief Nadere Reformatie

De website geeft ook toegang tot het ‘Onderzoeksarchief Nadere Reformatie’. In dit Onderzoeksarchief is de volledige tekst opgenomen van een gedeelte van de literatuur over de Nadere Reformatie. Hiermee komen in één keer ruim 4000 pagina's digitaal beschikbaar. Het gaat om bekende bundels die verschenen bij de uitgevers het Boekencentrum, De Groot Goudriaan en Bolland en die reeds lang zijn uitverkocht. Daarnaast dissertaties (onder andere van T. Brienen, G. van den End, J. van Genderen, C. Graafland en L.F. Groenendijk) en belangrijke tijdschriftartikelen. De auteurs of hun erven en de betrokken uitgevers verleenden welwillend hun medewerking om dit mogelijk te maken. Er wordt ook verwezen naar boeken en artikelen die op andere websites zijn te vinden. Bij elkaar gaat het bij de start  om ruim honderd boeken en artikelen. Het is de bedoeling om dit aantal het komende jaar aanzienlijk uit te breiden. De publicaties in het Onderzoeksarchief zijn professioneel gescand en volledig doorzoekbaar. Ze worden in pdf beschikbaar gesteld. Het persoonlijk gebruik is geheel vrij, maar verspreiding of commercieel gebruik is niet toegestaan.

 

De opzet van de website

De ambitie van de SSNR met de website reikt verder dan in de eerste fase wordt aangeboden. In het ontwerp wordt de website gezien als een platform waarop alle verspreide informatie over het gereformeerd Piëtisme en de Nadere Reformatie wordt gebundeld. Daarmee is de naam van de website 'Sleutel tot de Nadere Reformatie' verklaard. Het is ook een program: met deze Sleutel wordt beoogd toegang te geven tot de kennis over de Nadere Reformatie; wat we weten over de inhoud, de aanhangers en de doorwerking. Tegelijkertijd is deze naam een knipoog naar de 'Sleutel der devotie' van Willem Teellinck, die als de vader van de Nadere Reformatie wordt beschouwd.

Bij de Nadere Reformatie denken velen natuurlijk aan de eigen werken van bekende vertegenwoordigers als Willem Teellinck, Jacobus Koelman, Wilhelmus à Brakel of Bernardus Smijtegelt. Uit de bibliografische werken van Ds J. van der Haar kan men een goed beeld krijgen van de omvang en de verspreiding van dergelijke geschriften. Temeer omdat hij hiermee ook de vertalingen in en uit het Nederlands en het Duits bestreek. Internationaal gezien zijn met name de vertalingen in talrijke edities van de puriteinse geschriften van groot belang. De Nederlandstalige werken passen in deze internationale context. Er wordt achter de schermen al geruime tijd gewerkt aan een complete bibliografie en catalogus van de Nederlandse vroomheidsliteratuur die tot circa 1800 verscheen. Dit bestand zal onder de naam ‘Pietas’ ter zijner tijd een plaats krijgen op de website.

 

Een stap verder

De website ‘Sleutel tot de Nadere Reformatie’ is een goed voorbeeld van de huidige aanpak bij wetenschappelijke bibliotheken om niet alleen catalogi aan te bieden, maar ook de volledige tekst van de daarin opgenomen literatuur. Dit sluit nauw aan bij recente Europese aanbevelingen aan de lidstaten om op grote schaal het historische en culturele erfgoed te digitaliseren en online toegankelijk te maken. Waar mogelijk zal voor de ‘Sleutel tot de Nadere Reformatie’ hiervan gebruik gemaakt worden. De SSNR vindt dat dit ook met de werken van de nadere reformatoren en de vertaalde puriteinen moet gebeuren. Dat kan dan leiden tot een 'Tekstarchief Gereformeerd Erfgoed'. De omvang van dit werk is aanzienlijk en is financieel nog niet direct binnen bereik.

In een website met dergelijke bouwstenen kunnen deze onderdelen aan elkaar worden gerelateerd. Zo zal er in de volgende fase bijvoorbeeld aandacht worden gegeven aan afzonderlijke nadere reformatoren en aan relevante thema's. Hierin kan heel gericht worden verwezen naar de relevante literatuur en naar de bijbehorende digitale teksten in de genoemde archieven. Dan gaat bundeling over in integratie van gegevens. De nu reeds beschikbare kennis kan hiermee veel beter worden benut dan nu het geval is.

 

Communicatie

De website is niet alleen gericht op het (door)geven van informatie. De Stichting hoopt dat hij ook een rol in de communicatie gaat vervullen. Hierbij gaat het niet alleen om het beantwoorden van vragen, maar ook om onderlinge communicatie tussen onderzoekers of geïnteresseerden.

 

De bouwers

Om de website op te bouwen is een paar jaar gewerkt door een actieve projectgroep van de SSNR onder leiding van drs. F.W. Huisman. Leden waren J. Huisman (webmaster van de George Whitefield Stichting), C. van Brummelen (bestuurslid van de Stichting Reformatica ) en A. Bahlman (van Novatrix, een studentenbedrijf voor webdesign te Veenendaal). Bahlman verzorgde het technisch ontwerp en de uitvoering. Bij het scannen en afwerken van de digitale teksten van het Onderzoeksarchief vervulde J.K Abbink uit Vriezenveen een sleutelrol. Eerder verzorgde hij voor het Instituut voor Reformatieonderzoek de digitale editie van de complete werken van J. Calvijn in het Latijn en het Oud Frans.

 
Printversie

Ontwerp en realisatie: Novatrix | Advies: Stichting Reformatica
© Stichting Studie der Nadere Reformatie